Terim Sözlüğü

Yeşil Sertifika Sözlüğü

YeS-TR mevzuatında geçen tüm önemli terimler — uzmanlık rolleri, modül kodları, süreç araçları ve derecelendirme kademeleri — tek sayfada.

Sistem

YeS-TR: Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kurulmuş, binaların çevresel performansını ölçen ve sertifikalandıran ulusal sistem.
RG-2/12/2025-33095: Yeşil Sertifika Bina Değerlendirme Kılavuzu'nun resmî yayım referansı. 2 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete sayı 33095'te yayımlanmıştır.

YESU — Yeşil Sertifika Uzmanı: Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bağımsız uzman. Bina sahibi adına başvuru dosyasını hazırlar, kanıt belgelerini derler ve YeS-TR platformuna yükler.
YESDU — Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı: Değerlendirme Kuruluşu bünyesinde görev yapan, başvuru dosyasını modül modül inceleyip puanlayan uzman. Bir YESDU en fazla iki modülü (İNO hariç) değerlendirebilir.
YESUM — Yeşil Sertifika Uzmanı Mesleği: YESU'ların bağlı olabileceği meslek dalları (mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi, çevre mühendisi vb.).
YESDUM — Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı Mesleği: YESDU'ların atandığı modülleri değerlendirebilmesi için sahip olmaları gereken meslek dalı tanımı. Bir başvuruda en az 3 farklı YESDUM görev almalıdır.

BBT — Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi: Bütünleşik proje süreci, disiplinler arası tasarım, yapım yönetimi, kontrol-işletmeye alma ve işletme-bakım kriterlerini içeren modül. Sertifikanın 'yönetim omurgası'.
YMD — Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü: Malzemelerin yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA), Çevresel Ürün Beyanı (ÇÜB), sağlıklı ürün, sorumlu/yerel/geri dönüştürülmüş kaynak kullanımını puanlar.
İOK — İç Ortam Kalitesi: Görsel konfor (gün ışığı), işitsel konfor (akustik), ısıl konfor (PMV/PPD) ve hava kalitesi modülü. Tüm bina tipolojilerinde sabit %20 ağırlığa sahiptir.
EKV — Enerji Kullanımı ve Verimliliği: BEP-TR temelli enerji performansı + yenilenebilir enerji entegrasyonu. Konut hariç çoğu tipolojide en yüksek (%30) ağırlıklı modüldür.
SAY — Su ve Atık Yönetimi: Su tasarrufu (armatür, gri su, yağmur suyu) ve atık yönetimi/geri dönüşüm planı. Konut tipolojisinde %24-28 ile öne çıkar.
İNO — İnovasyon Bina: Beş ana modülün dışında kalan, ölçülebilir ve özgün uygulamaları ödüllendiren bonus modül (+%10). Sertifika kademesini bir basamak yukarı taşıyabilir.

BEP-TR: Bina Enerji Performansı Türkiye programı. EKV modülünün bina enerji performans hesabı için kullanılan resmî araç.
ÇÜB — Çevresel Ürün Beyanı: Yapı malzemesinin yaşam döngüsü çevresel etkilerini açıklayan, EN 15804 standardına göre üçüncü taraf doğrulanmış belge. YMD modülünde kredi kazandırır.
LCA — Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi: Bir ürünün veya binanın hammadde temininden imhasına kadar tüm yaşam aşamalarındaki çevresel etkilerinin nicel olarak değerlendirilmesi. YMD 01 kriteri.

Geçer: Yeşil Sertifika derecelendirme sisteminin ilk kademesi. 32 ≤ ağırlıklı kredi < 40. Tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır.
İyi: İkinci kademe. 40 ≤ ağırlıklı kredi < 55.
Çok İyi: Üçüncü kademe. 55 ≤ ağırlıklı kredi < 75.
Ulusal Üstünlük: En üst kademe. Ağırlıklı kredi ≥ 75. Modül başına yüksek minimum şartlar gerekir.